Hoe ontstaat een instabiele wervelkolom?

Afgeschoven wervel

Een indicatie voor een operatie waar geen twijfel of discussie over bestaat is de z.g. instabiliteit door een afgeschoven wervel. Dit kan aan een kant veroorzaakt worden door een aangeboren aanlegstoornis van de wervelboog, waarbij de gewrichtjes van een wervel niet- of slecht op elkaar aansluiten. Dat vindt meestal plaats in het onderste deel van de wervelkolom. Hierdoor kan al op een relatief vroege leeftijd een wervel afschuiven.

Verouderings verschijnselen

Daarnaast kan instabiliteit ontstaan door slijtage in de loop van het ouder worden. Dit zijn in feite verouderingsverschijnselen die zich bij de één sneller voltrekken dan bij de ander. De verschijnselen bestaan vooral uit het minder elastisch worden van de discus (tussenwervelschijf), vergroting van de gewrichtjes tussen de wervelbogen (facetgewrichten) en uit verdikking van de banden (ligamenten) die tussen de wervelbogen zitten. Hierdoor ontstaat een vernauwing van het wervelkanaal en bovendien een vergrote beweeglijkheid tussen de wervels onderling. Dit kan leiden tot een afglijden van wervels ten opzichte van elkaar.

Degenerative Disc Disease (DDD)

Waar de discussie werkelijk over gaat is de vraag of de vergrote beweeglijkheid zonder verschuiving als instabiliteit beschouwd moet worden en of dit de oorzaak is van de klachten. Dit beeld staat in de literatuur bekend als ‘Degenerative Disc Disease’. De meningen zijn hier sterk over verdeeld, maar in de literatuur komen steeds meer aanwijzingen dat dit als een op zichzelf staande afwijking is (1).

Tegenwoordig wint de overtuiging steeds meer veld, dat rugklachten het gevolg kunnen zijn van slijtageverschijnselen van de tussenwervelschijf, die aanleiding kan geven tot ‘microbewegingen', zonder dat op een Röntgenfoto een duidelijke verschuiving kan worden gezien. Deze minimaal vergrote beweeglijkheid leidt enerzijds tot pijnklachten, anderzijds tot voortschrijdende slijtage, zodat een vicieuze cirkel ontstaat.

Oorzaken van een instabiele wervelkolom

Failed Back Syndrome

Ook na meerdere herniaoperaties op dezelfde plaats (recidiefoperaties) neemt de kwaliteit van de tussenwervelschijf en daarbij zijn schokdempende werking steeds meer af. Zodoende kan de beenpijn na elke heroperatie wel afnemen, maar wordt de kwaliteit en functie van de tussenwervelschijf steeds slechter en neemt de diepe rugpijn steeds meer toe.

*1. Ann Rheum Dis. 2013 Jul; Novel genetic variants associated with lumbar disc degeneration in northern Europeans: a meta-analysis of 4600 subjects.

Deel deze pagina